Nabijamy książki w butelkę!

Wchodząc na trzecie piętro Arteteki WBP, z pewnością zwrócicie uwagę na cztery szklane gabloty, między którymi upodobali sobie siadywać studenci. Jest to nasza Wystawa/Czytelnia Libaratury, a więc książek, które charakteryzuje ścisłe połączenie treści (fabuły) z formą (materialnym medium dzieł literackich).

Rzucającym się w oczy przykładem tego typu książki jest…

„Spoglądając Przez Ozonową Dziurę” Zenona Fajfera, pisarza oraz twórcy pojęcia „liberatura” (łac. Liber = książka, jak i wolny). Poemat został wydrukowany niebieskim tuszem na folii, która następnie została umieszczona w butelce z etykietami, gdzie znajdziemy wszelkie dane bibliograficzne łącznie z… numerem ISBN – nie lada wyzwanie dla bibliotecznych półek.

Można by posądzić Autora o tanie efekciarstwo, ale w rzeczywistości lektura poematu staje się wyzwaniem intelektualnym, a analiza odsłania nam misternie skomponowaną strukturę. Utwór wpisuje się zbiór tekstów emanacyjnych, których pomysłodawcą jest sam Zenon Fajfer. Jest to autorskie podejście do akrostychu, konceptu literackiego, który polega na układaniu wersów w ten sposób, by pierwsze litery każdego z nich tworzyły słowo; np.:

Kto tak przychodzi codziennie z rana,
Ocierając się o nogę Pana?
Towarzysz to, choć miłość mu nie znana.

            W przypadku tekstu emanacyjnego sprawa jest bardziej skomplikowana, gdyż każde słowo staje się komponentem kolejnych słów, z których ponownie można złożyć następne, aż cały tekst zostaje zredukowany do jednego słowo wyjściowego. Jakie ono jest, to pozostawiamy Czytelnikom naszej Agendy.

Po co jednak pakować poemat w butelkę?! Kiedy odczytamy tytuł widoczny na etykietce podług powyższej instrukcji zobaczymy, że szklane opakowanie nabierze dla nas nowej jakości, tzn. stanie się nośnikiem znaczeń: butelka, SPOD zakrętki której wydobywamy przeźroczysty przekaz, staje się dla nas tytułową dziurą ozonową; przez nią możemy wejść w świat poetyckich doświadczeń, a raczej spojrzeć przez nie na świat nas otaczający, czekający jeszcze na indywidualne przeżycie. W ten sposób działo literackie, a raczej liberackie, staje się literaturą totalną, gdzie każdy komponent dzieła jest przemyślanym aktem twórczym, a którego czytelnik przestaje być pasywnym odbiorcą. „Spoglądając przez Ozonową Dziurę” jest tego znamiennym przykładem.

Egzemplarze dostępne w Artetece WBP (III piętro, regał z liberaturą):

Spoglądając Przez Ozonową Dziurę, Zenon Fajfer, Korporacja Ha!art, Kraków 2004, seria „Liberatura”, tom 2.

But Eyeing Like Ozone Whole, Zenon fajfer, trans. Krzysztof Bartnicki, Korporacja Ha!art, Kraków 2004, series „Liberatura”, vol. 2.

Detect Ozone Whole Nearby, Zenon Fajfer, trans. Katarzyna Bazarnik, Zenon Fajfer & Finn Fordham, prototype edition.

/Tomasz A. Kalita

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s