Mehr Licht! #Liberatura w Artetece

Książek o znaczeniu prawdopodobnie nie pomieściłyby wszystkie biblioteki wojewódzkie… zresztą dokonują już pewnej selekcji w tym temacie. Arteteka WBP w Krakowie z kolei posiada tylko jedną książkę ściśle związaną z pytaniami semantycznymi i jest to książka szczególna z paru powodów – jej tytuł to light poem.

____

Kiedy pojawia się znaczenie?

__a_

Może teraz?

__ak

Już?

_nak

Teraz wszystko jasne?

znak

Ale który znak oznacza „znak”?

Liberatura Konkretna

Po pierwsze, autorem jest Emmett Williams, poeta i propagator poezji konkretnej, kierunku szukającego jednoznacznych form wyrazu w literaturze. Po drugie, autor light poem nie zaprojektował opisywanego egzemplarza. Zrobili to edytorzy polscy, którzy formą książki próbowali zaanimować sposób, w jaki Emmett recytował swój wiersz: wśród gaszonych w trakcie czytania świec. Jak mówi Zenon Fajfer, autor wiersza uważa to wydanie za najlepsze, jakie powstało.

Sama książka jest, oprócz swoich funkcji semantycznych – przez co wpisuje się w nasz liberacki księgozbiór – przykładem egzemplarza o dużych walorach artystycznych. Na każdej stronie grubych kartek ingres-fabrino znajdują się precyzyjnie wytłoczone litery poematu. Każdy z 95. wydanych egzemplarzy był robiony ręcznie.

Lektura jako istnienie

W trakcie lektury, przechodząc od strony do strony pojawiają się nowe tłoczenia. Najpierw litery „a”, potem „b” i tak dalej. Kartki się nie zaciemniają, ale uzyskują nową świetlistą ekspresję (koniecznie trzeba czytać ten utwór przy oknie!). Po pewnym czasie z liter powoli układają się słowa, które zmierzają z kolei do wersu z Księgi Rodzaju. Tak oto jasność kartek odchodzi w mroki percepcji, by ustąpić miejsca światłu znaczenia. Książki tej nie trzeba czytać wiele razy, gdyż to co w niej istotne pozostaje w duszy czytelnika wytłoczone, by już tam pozostać, jako niezatarty sens istnienia. Paradoksalnie, po przeczytaniu ostatniej strony nie dowiadujemy się niczego nowego, a mimo to czujemy, że wiemy więcej…

Proponowane książki na temat poezji konkretnej w Artetece WBP w Krakowie:

  • Małgorzaty Dawidek Gryglickiej (red.), Tekst-tura : wokół nowych form tekstu literackiego i tekstu jako dzieła sztuki, Korporacja Ha!art, Kraków, 2005. [nr inwentarza: BSZ – 32035].
  • Małgorzata Dawidek Gryglicka, Historia tekstu wizualnego – Polska po 1967 roku, Korporacja Ha!art, Kraków, 2012. [nr inwentarza: KSART – 23].
  • Emmett Williams (ed.), An Anthology of Concrete Poetry, Primary Information, New York, 2013. [nr inwentarza: KSART – 413].
  • Emmett Williams, light poem, tłum. i projekt Piotr Bikont i Andrzej Chętko, tłoczenie Paweł Tryzano, introligator Lech Huniewicz, egz. 81/95. Wydane na papierze ingres-fabrino. Książka znajduje się w 4. gablocie Wystawy/Czytelnii Liberatury – udostępniana po poproszeniu bibliotekarza.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s