Marionetki, czyli Stooges i ich początki

Rok 1969 to czas przełomów. USA postanawia wycofać swoje wojska z Wietnamu Południowego, w tym samym czasie dochodzi do eskalacji konfliktu radziecko-chińskiego. Na Bliskim Wschodzie trwa wojna na wyniszczenie między Izraelem a Egiptem. Portugalskie kolonie w Afryce lada chwila wywalczą niepodległość, reżim Salazara  dogorywa politycznie i finansowo. Związek Radziecki rządzi i dzieli w bloku wschodnim, udało się załatać rysy, jednak już niedługo „pociąg rewolucji” pod kierownictwem  Breżniewa stanie na dobre.

Tymczasem w muzyce króluje rock psychodeliczny spod znaku Grateful Dead, Jefferson Airplane, Cream. Nieźle sobie też radzą artyści folk rockowi, tacy jak Bob Dylan, Creedence Clearwater Revival czy The Byrds. Ruch hippisowski jest wtedy najbardziej popularny.  Na listach przebojów królują  The Rolling Stones, The Beatles , The Doors. 1969 to także rok wielkich festiwali muzycznych. W sierpniu tego roku, na farmie M. Yasgura w Bethel  w stanie Nowy Jork odbył się Woodstock. W ciągu 3 dni zagrało 33 artystów, a sam festiwal odwiedziło ponad 400 tys. ludzi.

Woodstock
Woodstock 1969

Zagrali m.in. Janis Joplin, Jimi Hendrix (podczas tego koncertu zagrał autorską wersję hymnu Stanów Zjednoczonych The Star-Spangled Banner) i The Who. Niektórzy artyści musieli odmówić, niektórzy po prostu odmówili, jeszcze inni nie zdążyli przyjechać np. The Rolling Stones, którzy postanowili zrobić konkurencyjną imprezę- festiwal Altamont.

Festiwal Altamont zorganizowany przez Rolling Stonesów rozpoczął się 6 grudnia.  Mimo że Woodstocku nie było służb porządkowych, obyło się bez większych incydentów. Gwiazdy pokroju Rolling Stonesów nie mogły sobie pozwolić na taką beztroskę. Organizatorzy wynajęli jako ochroniarzy gang motocyklowy Hell’s Angels. Ci mieli tylko stać między publicznością a zespołem, ale zaraz po rozpoczęciu pierwszych utworów, dochodziło do zamieszek . Uzbrojeni w kije bilardowe Hell’s Angels  reagowali coraz ostrzej, w końcu niektórzy muzycy doświadczyli  brutalności od ludzi, którzy mieli ich chronić. W trakcie występu gwiazdy wieczoru -Rolling Stonesów doszło do tragedii. Od ciosu nożem zginął jeden z uczestników. Sprawcami tej zbrodni byli Hell’s Angels. Jednak, jak twierdzili, zapobiegli rozlewowi krwi, tłumacząc, że ofiara miała przy sobie rewolwer. Właśnie w grudniu 1969 roku w ten sposób skończyło się lato miłości.

Tymczasem, gdzieś pomiędzy Kalifornią a Nowym Jorkiem, na drogę kariery muzycznej mieli wkroczyć muzycy The Stooges  (z ang. marionetki, popychadła). Zespół został założony  w 1967 w Ann Harbor przez Jamesa Osterberga, który później znany  będzie pod pseudonimem Iggy Pop. W skład weszli basista Dave Alexander oraz bracia Ron  i Scott Ashetonowie, odpowiedzialni za gitarę i perkusję. Początkowo styczność z instrumentami mieli tylko Iggy i Ron. Nie przeszkodziło to jednak w tworzeniu muzyki. Wykreowali swój własny styl, choć według ówczesnych krytyków muzycznych po prostu nie umieli grać.

Od 1968 roku zaczęli koncertować z zaprzyjaźnionym zespołem MC5, który zdobywał wtedy popularność wśród młodzieży. Kapelą MC5 zainteresowała się wytwórnia Elektra Records, która wysłała swojego łowcę talentów, Danny’ego Fielda. Miał on obserwować tylko  MC5, ale gitarzysta wspomnianej grupy Wayne Kramer poprosił o sprawdzenie The Stooges. Spodobali się Danny’emu, ten zadzwonił do swoich przełożonych z pytaniem o możliwość podpisania kontraktów z oboma zespołami.  Na szczęście szefostwo zgodziło się i grupa Iggiego pojechała do Nowego Jorku na nagranie płyty.

Pierwszy album zatytułowany The Stooges ukazał się w kwietniu 1969. Płyta nie sprzedawała się dobrze i zebrała niezbyt przychylne recenzje. Producentem nagrania był John Cale, znany z zespołu Velvet Underground. Przed wejściem do studia nagrań zespół miał w repertuarze tylko pięć piosenek. Wszystkie w pierwszych sesjach trwały po ok. 8 minut. Właściciel wytwórni nie chciał nagrać płyty, argumentując że pięć utworów to za mało jak na album. Zapytał jednak, czy nie mają więcej kawałków.  Następną noc przed nagraniem wymyślili jeszcze trzy utwory. Mimo że wykonywali je w studiu po raz pierwszy, od razu zostały nagrane.

W maju 1970 zespół w składzie poszerzonym o saksofonistę Steve’a MacKaya wszedł do studia nagrań, tym razem nagrywano w Los Angeles. Zespół zorganizował sobie pracę i w ciągu dwóch tygodni nagrali i zmiksowali materiał. Wytwórnia wypuściła album Fun House w sierpniu 1970. Tak jak premierowy i ten album nie zachwycił ówczesnej publiczności i znawców muzyki. Grupa opuściła wytwórnię Elektra Records, jeszcze w tym samym miesiącu z zespołu został wyrzucony Dave Alexander.

Przejdźmy do płyt, które niedawno trafiły do zbiorów Arteteki WBP w Krakowie. Pierwszy album The Stooges to 8 piosenek, z czego jedna We Will Fall trwa ponad 10 minut. Na albumie są takie utwory jak 1969, I Wanna Be Your Dog, No Fun, które to brzmią prosto i prymitywnie. Jednak to te 3 utwory były w późniejszych latach najczęściej coverowane. Główny riff gitary z 1969 powstał z inspiracji utworem Tribal Gathering z repertuaru The Byrds. Perkusje i inne dźwięki w tle I Wanna Be Your Dog zainspirował jazzman Yusef Lateef i jego płyta Detroit Latitude 42° 30′ Longitude 83°. Linia melodyczna basu utworu Little Doll jest taka sama jak u kolejnego jazzmana Pharoah Sandersa i jego utworze Upper Egypt & Lower Egypt.

Stooges
fot. M. Okołowicz

Druga płyta Fun House zawiera 7 utworów, wśród nich mocne Down On The Street, Loose, 1970, T.V. Eye, Fun House i jeden spokojny w bluesowym stylu Dirt oraz improwizowany L.A. Blues. Sami muzycy po latach przyznają się, że chcieli nagrać album z bardziej przestrzenną muzyką, osiągnąć takie brzmienie jakie słyszeli na płycie Bitches Brew Milesa Davisa. Co ciekawe, utwory  na płycie ułożone są w kolejności w jakiej były grane  na koncertach. Po latach rodzaj muzyki grany przez The Stooges nazwano proto-punkiem. W zbiorach muzycznych Arteteki dostępna jest też pierwsza płyta MC5 Kick Out The Jams, którą także polecamy.

Stooges
fot. M. Okołowicz

Oczywiście znawcy powiedzą, że ten zespół nie wpłynął zbytnio na muzykę rockową, choć śmiało można wymienić kilka zespołów i wykonawców, którzy przyznają się do inspiracji The Stooges: Ramones,Sex Pistols, The Clash, Melvins, Alice in Chains, Nirvana, The Smashing Pumpkins, Gogol Bordello, The Hives, The White Stripes,  oraz wiele, wiele innych. Mamy nadzieję, że was także zachęciliśmy do posłuchania tych płyt.

Maciek Okołowicz

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s