Niepełnosprawny nie oznacza bezsilny

Komiksy superbohaterskie pokazują nam fantastyczny świat niezwykłych przygód, barwnych przeciwników i heroicznych czynów, jednak czasami dotykają zjawisk i problemów, z którymi zetknąć się może każdy z nas. Co siódmy mieszkaniec naszego kraju jest osobą niepełnosprawną. Czy takie osoby mogą znaleźć w komiksach postaci, w których odnajdą siebie i odbicie swojego życia? Czy osoby pełnosprawne mogą się dowiedzieć czegoś z takich komiksów, co pozwoli pobudzić empatię? Z okazji Światowego Dnia Niepełnosprawności, przypadającego dnia 3 grudnia, postaramy się przybliżyć niepełnosprawne postaci komiksowe  naszym Czytelnikom.

Profesor Xavier, Barbara Gordon -Oracle

Fanom zarówno superbohaterskich komiksów, jak i filmów z uniwersum Marvela, z pewnością znana jest postać profesora Charlesa Xaviera, nauczyciela i przywódcę grupy mutantów znanych jako X-Men. Profesor Xavier porusza się na wózku inwalidzkim, co jednak nie przeszkadza mu w prowadzeniu pełnego życia jako edukator i dyrektor szkoły.

Prof. Xavier
fot. K. Więcławska

Podobnie Barbara Gordon, w uniwersum DC znana jako Oracle, jest ważnym członkiem superbohaterskiej grupy Birds Of Prey i  specjalistką od wyszukiwania informacji. Nie są to idealne przedstawienia postaci poruszających się na wózkach, są jednak ważne przez samą swoją obecność w narracji, pokazując że zarówno profesor, jak i Barbara to zwyczajni ludzie, którymi sami jesteśmy bądź moglibyśmy być, których możemy spotkać, i którzy  spełniają się zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym.

Barbara Gordon
fot. K. Więcławska

Bucky Barnes -Zimowy Żołnierz, Victor Stone -Cyborg

Życie po amputacji kończyny może być wielkim wyzwaniem, zarówno emocjonalnym, jak i fizycznym. Rehabilitacja i przystosowanie się do nowego życia to przede wszystkim  czas i wysiłek psychiczny.  Superbohaterom takim jak marvelowski Zimowy Żołnierz (po amputacji lewej ręki) czy Cyborg, bohater DC Comics (po amputacji kończyn)  z pomocą przychodzi fantastyczna technika, umożliwiająca protezowanie każdej niemal utraconej części ciała. Cyborg początkowo nie godzi się na życie z protezami. Udaje mu się jednak przezwyciężyć niechęć i przystosować się do nowego życia, choć nie bez trudności.

Cyborg
fot. K. Więcławska

Matt Murdock – Daredevil

Liczbę niewidomych w Polsce szacuje się na 100 tysięcy, z czego ponad 73 tysiące zrzesza Polski Związek Niewidomych. Na świecie jest około 36 milionów osób niewidomych. Należący do nich Matt Murdock, prawnik, który pod osłoną nocy walczy z przestępczością w nowym Jorku jako Daredevil, zamaskowany bohater, nie jest jednak zwykłym niepełnosprawnym. Brak wzorku do pewnego stopnia kompensują mu znacznie wrażliwsze niż u zwykłego człowieka pozostałe zmysły, a także prawdziwie komiksowa supermoc- dodatkowy zmysł, przypominający echolokację.

Daredevil
fot. K. Więcławska

Daredevil nie potrzebuje białej laski, a niezwykła wrażliwość na dotyk pozwala mu czytać druk opuszkami palców, więc nie jest mu niezbędna transkrypcja w Braille. Wciąż jednak potrzebuje wielu udogodnień, dostępnych także dla prawdziwych niewidomych osób – takich jak audio desprypcja do obejrzenia filmu, urządzenia rozpoznające nominały pieniędzy, czy pomoc osoby widzącej przy uzyskiwaniu informacji ze zdjęć czy komputerowych ekranów.

Clint Barton- Hawkeye

Szacuje się, że liczba osób głuchych może się wahać od 45 tys. do 50 tys. Z częściową lub całkowitą utratą słuchu żyje na świecie 466 milionów ludzi. W świecie Marvela należy do nich genialny łucznik, Hawkeye, jeden z najważniejszych członków superbohaterskiej drużyny Avengers.

hawkeye
fot. K. Więcławska

Hawkeye żyje z 80% utratą słuchu, na co dzień posługując się aparatem słuchowym i językiem migowym. Hawkeye, oprócz standardowych superbohaterskich wyzwań, napotyka na swojej drodze wyzwania typowe dla osób żyjących z częściowa lub całkowita utratą słuchu.  Jego postać jest najbardziej wiarygodnym portretem osoby żyjącej z niepełnosprawnością spośród wymienionych w tym poście, i jako taka warta jest szczególnej uwagi.

Inni Bohaterowie

Niewielu wie, że w początkach swojej komiksowej kariery również Thor Gromowładny posiadał sekretną tożsamość. Na początku Thor trafił z Asgradu na Ziemię jako Donald Blake, wątły lekarz, poruszający się przy pomocy laski. Organicznie mobilności nie ograniczało jednak jego bohaterskiego ducha. Podobnie Flash Thompson, któremu po amputacji  nóg pomogła symbioza z kosmicznym symbiontem, z którym stworzyli razem superbohatera znanego jako Venom. Flash zaczął swoją historię jako czarny charakter, stopniowo osiągając status antybohatera. Wielu innych bohaterów i bohaterek musiało radzić sobie z niepełnosprawnością, po to by osiągnąć normalność, a często – by w różnych dziedzinach wybić się ponad innych.

Niewiele superbohaterskich historii prezentuje różne formy niepełnosprawności w sposób wiarygodny, jednak należy pamiętać, że realizm nie jest z reguły ich celem. Te fantastyczne historie służą głównie uwidocznieniu zjawiska, jego normalizacji, a czasem – inspiracji. Uczą nas, że niepełnosprawność nie musi oznaczać słabości. Pamiętajmy na co dzień, że niepełnosprawny nie oznacza bezsilny.

 

Marcelina Czekaj

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s